Thực thi pháp luật là gì? 

 

Pháp luật đóng vai trò quan trọng trong một quốc gia ,nó là một trong những công cụ quan trọng của Nhà nước trong việc quản lý điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong đời sống xã hội và việc thực thi pháp luật là việc nắm giữ vai trò trọng tâm. Tuy nhiên,không phải ai cũng có những hiểu biết về vấn đề này, chính vì vậy hôm nay chúng tôi sẽ làm rõ vấn đề này trong bài viết sau đây để nhằm trả lời câu hỏi: Thực thi pháp luật là gì ?.

Xem thêm: hợp đồng cho thuê đất 

Thế nào là thực thi pháp luật?

Thực thi pháp luật là một hệ thống mà các thành viên của xã hội hành động theo một phong cách có tổ chức để thực thi pháp luật bằng cách khám phá, ngăn chặn, phục hồi, hoặc trừng phạt những người vi phạm luật lệ và các quy tắc chi phối xã hội đó.

Cũng có thể hiểu, thực thi pháp luật là hành vi của chủ thể pháp luật chủ động thực hiện điều pháp luật yêu cầu bằng hành động hoặc không hành động và được tiến hành phù hợp với quy định với yêu cầu của pháp luật tức là không trái, không vượt quá khuôn khổ mà pháp luật đã quy định.

Đặc điểm của thực thi pháp luật

-    Chủ thể thực hiện: thực thi pháp luật được hiện bởi nhiều chủ thể khác nhau

-     Thực thi pháp luật được coi là hành vi hợp pháp của các chủ thể và được pháp luật bảo vệ

-       Thực thi pháp luật được thực hiện với nhiều hình thức khác nhau

Giai đoạn thực thi pháp luật

-          Giai đoạn hình thành các quan hệ xã hội pháp sinh giữa các chủ thể và được pháp luật điều chỉnh (các quan hệ xã hội )

-         Giai đoạn các chủ thể pháp luật tham gia các quan hệ pháp luật bằng việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình .

Phân biệt các hình thức thực thi pháp luật

Khái niệm

Áp dụng pháp luật : là việc Cán bộ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể khác thực hiện quyền hoặc nghĩa vụ do pháp luật quy định.

Sử dụng pháp luật : Chủ thể pháp luật thực hiện điều mà pháp luật cho phép làm .

Thi hành pháp luật : Chủ thể pháp luật chủ động thực hiện điều pháp luật yêu cầu phải làm

Tuân thủ pháp luật: Chủ thể pháp luật kiềm chế mình để không thực hiện điều pháp luật cấm.

Bản chất

 Áp dụng pháp luật: Vừa là hoạt động thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước, nó vừa là một hình thức thực hiện pháp luật, vừa là một giai đoạn mà các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành tổ chức cho các chủ thể pháp luật khác thực hiện các quy định pháp luật. Mang tính quyền lực nhà nước. Được thể hiện dưới hình thức “hành vi hành động” và “hành vi không hành động”. Ví dụ : Khi M khởi kiện N ra tòa, tòa án đó có trách nhiệm xem xét và thụ lý đơn khởi kiện của M. Theo đó, tòa án được xem là cơ quan “áp dụng pháp luật”

Sử dụng pháp luật: Các chủ thể lựa chọn xử sự những điều pháp luật cho phép. Đó có thể là “hành vi hành động” hoặc “hành vi không hành động” tùy quy định pháp luật cho phép. Ví dụ: Khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị B xâm phạm, A có quyền khởi kiện B ra tòa án vì pháp luật trao cho A quyền được khởi kiện B ra tòa án có thẩm quyền. Khi đó, A được xem là đang “sử dụng pháp luật”.

Thi hành pháp luật: Chủ động, tích cực thực hiện pháp luật dưới hình thức “hành vi hành động”.  Ví dụ: Pháp luật quy định về việc phải đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Do đó nếu cá nhân khi tham gia giao thông thực hiện việc đội mũ bảo hiểm được xem là “thi hành pháp luật”.

Tuân thủ pháp luật :  Thực hiện pháp luật có tính chất thụ động và thể hiện dưới dạng “hành vi không hành động”.Ví dụ: Pháp luật cấm hành vi mua, bán ma túy. Do đó, “không thực hiện hành vi mua, bán ma túy” được xem là tuân thủ pháp luật.

Chủ thể thực hiện

Tuân thủ pháp luật và thi hành pháp luật bắt buộc mọi chủ thể phải thực hiện

Sử dụng pháp luật:  Mọi chủ thể đều có quyền áp dụng pháp luật

Áp dụng pháp luật: Chỉ cán bộ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện

Hình thức thể hiện

Áp dụng pháp luật: Tất cả các loại quy phạm pháp luật, vì nhà nước có nghĩa vụ cũng như quyền hạn tổ chức cho các chủ thể khác thực hiện pháp luật.

Sử dụng pháp luật: Thường được thể hiện dưới những quy phạm trao quyền. Tức pháp luật quy định về quyền hạn cho các chủ thể.

Thi hành pháp luật: Thường được thể hiện dưới dạng những quy phạm bắt buộc. Theo đó, chủ thể buộc phải thực hiện hành vi hành động, hợp pháp.

Tuân thủ pháp luật: Thường được thể hiện dưới dạng những quy phạm cấm đoán. Tức là quy phạm buộc chủ thể không được thực hiện những hành vi nhất định.

Xem thêm: cho thuê đất làm nhà xưởng 

Bắt buộc thực hiện  

Sử dụng pháp luật: Các chủ thể có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật cho phép tùy theo ý chí của mình, phụ thuộc vào sự lựa chọn của từng chủ thể chứ không bị ép buộc phải thực hiện.

Áp dụng pháp luật, thi hành pháp luật và tuân theo pháp luật là những hình thức mà mọi chủ thể đều bắt buộc phải thực hiện theo quy định pháp luật mà không có sự lựa chọn.

Xem thêm: cho thuê đất nông nghiệp